Wie over de Hagibrug loopt en naar het westen over de Giessen kijkt, kan daar een restant van een bijzonder stukje plaatselijke geschiedenis ontwaren. Dit restant bestaat uit een vervallen stuk metselwerk langs de zuidelijke Giessenoever ter hoogte van het restaurant Kampanje.Dit verbrokkelde stukje muurwerk is namelijk het laatste zichtbare overblijfsel van een destijds belangrijk waterstaatkundig kunstwerk dat eigenlijk de Nieuwe Dijk heette, maar dat destijds beter bekend stond als “Het Dijksie”.

“Het Dijksie”werd aangelegd in 1852. De reden hiervan was dat de rivierdijk, zoals al vele malen eerder was gebeurd, weer eens verhoogd diende te worden. Omdat toen de rijksweg, die tegenwoordig als waterkering dient, nog niet bestond, had in onze gemeente de dijk vanaf Sliedrecht tot aan het centrum van Giessendam, Buitendams dus, met de daarop aansluitende Peulenstraat die functie

Vanwege de dichte bebouwing in de dorpskernen van Giessendam en Neder- Hardinxveld zou een verhoging van de dijk voor dat gedeelte ernstige problemen geven voor de omwonenden. Er zouden stoepen moeten verdwijnen, deuren worden verhoogd en andere ingrijpende en kostbare aanpassingen moeten worden uitgevoerd. Om die reden werd er een commissie ingesteld die als taak kreeg te onderzoeken of er bruikbare alternatieven konden worden gevonden. In overleg met het Hoogheemraadschap van de Alblasserwaard kwam men tot de conclusie dat er een nieuwe dijk aangelegd diende te worden door de, toen nog, uiterwaard De Peulen vanaf Buitendams naar de Peulenstraat. Door de aanleg van deze dijk zou het voornaamste gedeelte van het probleemgebied binnengedijkt worden en daarmee waren de grootste moeilijkheden opgelost. Een bijkomstig voordeel was dat de te onderhouden rivierdijk hierdoor aanmerkelijk werd verkort. Er was echter een probleem; dicht bij de aansluiting op Buitendams zou deze dijk de Giessen kruisen en om de waterkering naar behoren te laten functioneren moest op deze plek een keersluis worden gebouwd die bij dreigend gevaar van hoog water gesloten diende te worden. Over de aanleg van de dijk was men het snel eens en nog in datzelfde jaar 1852 werd met de aanleg begonnen. De dijk sloot aan op Buitendams, even ten westen van de Hagibrug  en kruiste daar de Giessen door middel van een keersluis om vervolgens met een knik richting de Peulenstraat af te buigen waar de dijk op aansloot, op de plaats van de tegenwoordige Talmastraat.

Na de aanleg van Rijksweg 15 die tevens als waterkering ging dienen verviel de functie van “Het Dijksie”. In 1948 werd om die reden een begin gemaakt met het gedeeltelijk afgraven van de Nieuwe Dijk. Het grootste gedeelte van de dijk werd echter in 1953 afgegraven toen het waterschap de grond nodig had voor het dichten van het gat dat toen in de Papendrechtse dijk was geslagen.

Zoals uit bovenstaande kan worden afgeleid heeft “Het Dijksie” bijna een eeuw lang dienst gedaan.Voor de bewoners van de kernen van Neder-Hardinxveld en Giessendam, voor zover die aan de buitenzijde van de dijk woonden, moet het Dijksie een welkome oplossing zijn geweest voor de geregeld terugkerende problemen ten tijde van hoog water waardoor eerder onderhuizen onderliepen en erven blank kwamen te staan. Hun dorpsgenoten die verderop langs de Peulenstraat en Buitendams woonden zouden nog bijna een eeuw met dit steeds terugkerende probleem te kampen hebben. Pas met de aanleg van de rijksweg werden ook zij van deze overlast verlost.

Zoals op bijgaande foto te zien is ligt dit laatste zichtbare restant van “Het Dijksie”, te weten een gedeelte van de zuidelijke sluiswand van de keersluis, er sterk vervallen bij. Een deel van de buitenzijde van het metselwerk is in de Giessen verdwenen en ook aan de bovenzijde verdwijnt van lieverlede steeds meer van het muurwerk. Daarmee dreigt een, voor onze gemeente belangrijk cultuurhistorisch element op langere termijn ongemerkt verloren te gaan. Om die reden zou het te overwegen en zeker verdedigbaar zijn om het restant van deze oude keersluis ten minste te consolideren zodat verder verval kan worden voorkomen. De voorkeur verdient echter een gedeeltelijke restauratie waarbij het inmiddels verloren gegane muurwerk weer wordt aangevuld zodat er weer een herkenbaar geheel ontstaat.

      Restant van de keersluis

       De Nieuwe dijk
 

        De keersluis vanuit het oosten.

Artikel archief
Watersnoodramp 1953
De Sluis
Jeugdherinnering