Home      Vereniging      Actueel      Genealogie      Contact      Archiefindex      Links      Fotoarchief       Mededelingenblad     Publicaties

Dijken en doorbraken in Hardinxveld-Giessendam

A. van der Plas


Als een der delen van het Hollandse polderland die het meest geleden heeft van het watergeweld kunnen we zonder schroom de Alblasserwaard rekenen.


Met name de zuidrand van dit gebied heeft na de vernieling in 1421 van de noordelijke dijk om de Grote Waard (de zuidelijke Merwede-dijk) vele aanslagen van wind en water niet kunnen doorstaan. Als belangrijkste getuigen hiervan vinden we nu nog een aantal wielen langs onze rivierdijken die ons herinneren aan de verbeten strijd die daar gevoerd is tussen de mens en het water. Met het schrikbeeld van de bij de Sint Elisabethsvloed verdronken Grote Waard voor ogen hebben onze voorouders steeds opnieuw de vernielde dijken hersteld, met als stuwende kracht daarachter het hoogheemraadschap. Wanneer soms na uiterste krachtsinspanning een stuk dijk bij hoog water moest worden prijsgegeven en doorbrak, zal de teleurstelling al gauw zijn omgeslagen in een vastberaden wil het stukgeslagen dijkvak te herstellen om de schade in het achterliggende land zo veel mogelijk te beperken. Hoe veel erger moet het voor hen zijn geweest wanneer op last van de Staten van Holland in tijden van oorlog de dijken moesten worden doorgestoken omdat de waard tot 1787 een onderdeel vormde van de Oude Hollandse Waterlinie. Vooral tijdens dit soort inundaties - waarbij de streek soms jaren achtereen onder water bleef - verarmde de bevolking zozeer dat in veel gevallen door de dorpen collectief om kwijtschelding van belasting werd gevraagd, waarop de Staten meestal positief reageerden.


Na iedere inundatie (hetzij ontstaan door militaire- of natuurlijke oorzaken) moest steeds weer de nodige aandacht worden geschonken aan het herstel van de dijken, de boerderijen, daggelderswoninkjes en andere gebouwen. Tientallen keren moest in de Alblasserwaard na een overstroming het leven op die manier zijn vervolg krijgen.

Deze publicatie wil een beschrijving geven van overstromingen die het gevolg waren van doorbraken in de Hardinxveldse of Giessendamse dijk. Omdat echter van laatstgenoemde dijk nauwelijks doorbraken bekend zijn heeft het overgrote deel van deze uitgave betrekking op Hardinxveld.



In deze publicatie wordt bewust slechts summier ingegaan op de watersnood van 1953 en het doorbreken van een stukje dijk nabij de grens met Sliedrecht omdat aan dat onderwerp beter een hele publicatie kan worden gewijd.

52 pag./19 ill./1987
ISBN 90-70960-22-1