Home      Vereniging      Actueel      Genealogie      Contact      Archiefindex      Links      Fotoarchief       Mededelingenblad     Publicaties

Buitendams 4

Drs. P. den Breejen, M.J.A. de Haan en Ing. A.C. van der Meijden


Deze publikatie vraagt aandacht voor een stukje aanwezige geschiedenis van onze dorpen. Hardinxveld en Giessendam, gelegen aan de rand van de Alblasserwaard, naast elkaar ontstaan op en aan de scheiding tussen land en water. Twee rivierdijk-dorpen die een bijzondere geschiedenis achter de rug hebben. Geen geschiedenis van koningen, graven, ridders en kastelen, maar een uiterst boeiende geschiedenis van het samengaan van mens, dijk, water en land.


Hardinxveld, overwegend gericht op het water (visserij, hoepmakerij) en Giessendam, meer gericht op het achterliggende land (boerderij-cultuur langs de dijk), ontmoeten elkaar bij de vroegere dam in de Giessen (het tegenwoordige sluisje in de Peulenstraat). Hier, waar de twee dorpen samenkomen en in elkaar overgaan wordt de lintbebouwing, die op een organische wijze aan onze langgerekte dijk is gegroeid, praktisch aaneengesloten en krijgt een haast stedelijk karakter. Het wordt een centrum voor de handel, getuige de vele winkels en winkeltjes, die hier naast elkaar nog steeds de dijk bevolken.


Nabij deze vroegere grens tussen onze dorpen, in het hart van onze gemeente, staat nog een voor ons dorp uniek pand, dat een groot stuk van de geschiedenis van onze gemeenschap herbergt. Geen monumentaal kasteel, maar een eenvoudig Giessendams winkel/dijkhuis, daterend uit het jaar 1778 volgens de gevelsteen in de voorgevel (zie achteromslag). Het pand bestaat dus dit jaar 200 jaar!! Of wel de vroegere bakkerij met bakkerswinkel, in het verleden deel uitmakend van de aaneengesloten lintbebouwing die Buitendams met de Damstraat verbond, nu als hoek-pand op de hoek Buitendams/Molenstraat (de latere doorbraak) en plaatselijk bekend staat als zijnde pand Buitendams 4.


Dit pand is voor ons dorp van bijzondere betekenis; het is namelijk een van de oudste panden van ons dorp. Tevens is het een van de laatste en gaafst bewaarde winkel/dijkhuizen die ons dorp nog rijk is. Vanuit dit gezichtspunt hebben wij als bestuur gemeend dit plaatselijk monument, vertegenwoordigend een stukje geschiedenis van onze gemeenschap, zoals dit vandaag aanwezig is, door middel van deze publikatie nader te belichten. Wij zullen in deze publikatie eerst teruggaan in de tijd, ofwel het pand bezien in zijn historische context, vervolgens nagaan wat er vandaag allemaal nog aanwezig is om tenslotte te eindigen met een toekomstvisie omtrent de mogelijkheden voor behoud van dit stukje geschiedenis van ons dorp.


24 pag./21 ill./1978