Home      Vereniging      Actueel      Genealogie      Contact      Archiefindex      Links      Fotoarchief       Mededelingenblad     Publicaties

Hardinxveld-Giessendam tijdens de hongerwinter
De geschiedenis van onze dorpen in de jaren 1944 en 1945

Flok en Kees de Ruiter


In mei van dit jaar (1985) was Nederland veertig jaar van de Duitse overheersing bevrijd en nooit is dat feit zo uitgebreid gevierd en herdacht als juist toen. Ook Hardinxveld-Giessendam deed vanzelfsprekend mee. Wat landelijk gezien bij de herdenking opviel, was het enorme aantal nieuwe publicaties over Tweede Wereldoorlog en bezetting of facetten daarvan. Alsof die tijd eerder dichterbij was gekomen dan verder af geraakt. Over onze plaats, die toen nog uit twee afzonderlijke gemeenten bestond, ontbrak tot nu toe een documentair geschrift met betrekking tot de jaren '40-'45. Wij hebben, in nauw overleg met het bestuur van de Historische Vereniging, die leemte willen opvullen en dat leidde tot de samenstelling van dit boekje. Gelukkig kon het nog in het herdenkingsjaar verschijnen.


Een volledige behandeling van Hardinxveld en Giessendam in de bezettingstijd bleek onmogelijk gelet op de omvang van de deeltjes die in de historische reeks uitkomen. Wij hebben ons daarom beperkt tot de laatste fase van die periode, een tijd van grote schaarste, die als "hongerwinter" de geschiedenis is ingegaan. In de titel is die beperking ook tot uitdrukking gebracht.


Wat we gepoogd hebben te beschrijven, is het leven van alledag in twee dorpen die net als de rest van ons land onder de nood gebukt gingen. Het gaat over hongertochten, gaarkeuken, surrogaten, distributiebonnen, zwarte handel, enzovoort, dus over datgene wat rechtstreeks met de schaarste verband hield. Daarnaast is het begrip "hongerwinter" een tijdsaanduiding, wat de mogelijkheid bood ook andere onderwerpen aan te snijden. Daarom zijn tevens hoofdstukken gewijd aan de bombardementen op werf de Merwede, het Giessendamse station en de Buldersteeg, aan het illegale werk in deze omgeving, arbeidsinzet en evacuatie. En dat alles mondt uit in de bevrijding.


Erkentelijk zijn we al degenen uit Hardinxveld-Giessendam - en daarbuiten - die ons behulpzaam waren bij het verzamelen van gegevens of fotomateriaal afstonden. In het bijzonder noemen we P. van der Plas en H. Lakerveld, die hun persoonlijke notities uit de oorlogsjaren beschikbaar stelden. Daar hebben wij dankbaar gebruik van gemaakt. Bronnen van informatie waren ook een Schets uit het Verzetsleven door Karel (W. de Graaf), De Waard in Oorlogstijd van A. Korpel uit Alblasserdam en Rondom de Giessen.

Flok de Ruiter en Kees de Ruiter

48 pag./41 ill./1985
ISBN 90-70960-17-6